Kayıtlar

Ağustos, 2026 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

Niteliksel Değil, Niceliksel

Resim
"Doğadaki farklılıklar çoğu zaman niteliksel değil, nicelikseldir." — Charles Darwin'e atfedilen düşünce Hayat bize çoğu zaman büyük sıçramaların dünyasında yaşadığımızı düşündürür. Başarılı ile başarısız, güçlü ile zayıf, dâhi ile sıradan insan arasında aşılmaz uçurumlar olduğunu varsayarız. Oysa Darwin'in ortaya koyduğu evrimsel bakış açısı, doğanın bambaşka bir dil konuştuğunu gösterir. Doğada çoğu değişim, bir anda ortaya çıkan niteliksel kopuşlardan değil; zaman içinde biriken küçük niceliksel farklılıklardan doğar. Belki de yaşamın en büyük sırrı tam olarak budur. İnsanlar çoğunlukla sonucu görür, süreci değil. Bir ağacın gölgesine hayran oluruz ama köklerinin yıllarca toprağın altında sessizce büyüdüğünü unuturuz. Bir bilim insanının başarısını konuşuruz; binlerce başarısız denemesini değil. Bir sporcunun madalyasını alkışlarız; sabahın karanlığında yaptığı antrenmanları görmeyiz. Büyük sonuçlar, çoğu zaman görünmeyen küçük birikimlerin eseridir. Ni...

Herkes Ya Bir Canavar ya da Bir Tanrıdır

Resim
İnsan, yeryüzünde kendisini en çok tanımaya çalışan ama belki de kendisini en az tanıyan varlıktır. Tarih boyunca filozoflar, dinler ve bilim insanları insanın özünü açıklamaya çalışmış; kimi onu akıl sahibi bir canlı, kimi toplumsal bir varlık, kimi ise arzularının tutsağı olarak tanımlamıştır. Aristoteles'e atfedilen "Herkes ya bir canavar ya da bir tanrıdır." sözü ise insanın doğasına ilişkin en çarpıcı düşüncelerden birini ortaya koymaktadır. Bu ifade ilk bakışta sert ve kesin görünse de, aslında insanın sınırlarını, potansiyelini ve ahlaki tercihlerini sorgulayan güçlü bir metafordur. Canavar ile tanrı arasında duran insan, her gün yaptığı seçimlerle hangi yöne doğru ilerlediğini belirler. Canavar Nedir? Canavar, yalnızca şiddet uygulayan ya da kötülük yapan kişi değildir. Felsefi anlamda canavar; vicdanını susturmuş, yalnızca kendi çıkarlarını merkeze koymuş, başkalarının acısını hissedemeyen insandır. Thomas Hobbes'un "İnsan insanın kurdudur....